Groeimindset in de Praktijk:
5 Simpele Strategieën voor leerkrachten
Veel leerkrachten willen hun leerlingen helpen groeien. Dit is immers van veel leerkrachten de eerste reden dat zij in het onderwijs beland zijn. Toch lopen veel leerkrachten tegen de uitdaging aan hoe ze dit nu concreet in de praktijk kunnen brengen. Hoe zorg je ervoor dat kinderen geloven in eigen kunnen, zelfvertrouwen opbouwen, blijven doorzetten, fouten durven maken en vervolgens leren van hun fouten? Een groeimindset is het antwoord. Het helpt leerlingen niet alleen om betere leerresultaten te halen, maar belangrijker nog, het geeft ze vertrouwen in zichzelf en hun ontwikkeling.
Een groeimindset betekent dat leerlingen begrijpen dat hun vaardigheden en intelligentie niet vastliggen, maar dat deze ontwikkeld kunnen worden door oefening, inspanning, doorzettingsvermogen en het gebruiken van de juiste strategieën. In deze blog ontdek je 5 simpele strategieën die je direct in de klas kunt toepassen.
Gebruik de juiste taal - Focus op groei
De manier waarop wij tegen kinderen en tegen leerlingen praten beïnvloed de manier waarop zij over zichzelf en hun eigen kunnen denken. Een goed bedoeld compliment als: "Wat ben je slim!" kan onbedoeld een statische mindset in de hand werken. Want als je slim bent dan betekent dat automatisch dat het goede resultaat daar een logisch gevolg van is. Je hoeft namelijk geen moeite te doen als je slim bent. Dat klinkt allemaal nog best aardig zolang je goede resultaten haalt, maar bij een slecht resultaat zal iemand met een statische mindset snel zeggen: "Ik kan dit niet," of "Dit past niet bij me," om er vervolgens ook geen moeite meer in te steken om er beter in te worden.
Gebruik liever groeitaal zoals: "Je hebt hard gewerkt en dat heeft een mooi resultaat opgeleverd." Hierbij focus je op het proces en is het resultaat een gevolg van het harde werken. Een volgende keer zal een leerling zich weer inspannen om beter te worden, omdat hij weet wat het harde werken oplevert.
Handvatten voor in de klas:
- Gebruik het woordje "nog" (Carol Dweck). Bijvoorbeeld: "Je kunt het nog niet, maar door veel oefenen zal je er beter in worden."
- Vervang talent- of resultaatgerichte feedback door procesgerichte feedback. Bijvoorbeeld: "Ik zie dat je een nieuwe manier hebt geprobeerd, goed gedaan!"
- Leer leerlingen hoe ze op een positieve manier tegen zichzelf kunnen praten. Mensen zijn namelijk bijna altijd het product van hun eigen gedachten.
Moedig fouten en uitdagingen aan
Veel leerlingen zijn bang om fouten te maken. Dat is op zich niet zo gek, want leerlingen worden zodra ze de basisschool starten langs allerlei meetlatten gelegd en als je daar eventjes vanaf wijkt dan volgt er een gesprek waarin de docent de zorgen uit (ik chargeer). Dat is een schok voor de leerling, waar hij eerst aangemoedigd werd om fouten te maken en steeds opnieuw te proberen, wordt hij nu afgestraft voor zijn fouten (overal waar hij staat lees ook "zij"). En laat fouten maken nu essentieel zijn om te kunnen groeien. Dat is nogal tegenstrijdig toch? Dus zodra leerlingen kennismaken met het onderwijs wordt de groeimindset die zij zich eigen hebben gemaakt vakkundig afgebroken. Laat ons daarom in het onderwijs alsjeblieft verder gaan waar het kind gebleven is en leer ze een groeimindset aan, laat ze fouten maken en opnieuw proberen. Je zult zien dat ze groeien in allerlei opzichten en daar heb jij als docent een enorm voordeel van. En dan hebben we het nog niet eens gehad over wat deze houding met de leerling zal doen.
Handvatten voor in de klas:
- Laat zien dat fouten maken erbij hoort. Doe dit ook door je eigen fouten te benoemen en aan te geven dat je ervan leert.
- Introduceer een "Fouten van de dag" moment, waarin leerlingen een fout mogen delen en aan kunnen geven wat ze ervan hebben geleerd (check onze methode Mindset Kids (nu alleen nog voor groep 3, maar binnenkort meer))
- Gebruik onze Mindset posters waarop ideeën en handvatten staan waarmee je de groeimindset duurzaam verbetert.
Geef effectieve feedback die groei stimuleert
Feedback speelt een cruciale rol in het bevorderen van een groeimindset. We zijn gemiddeld genomen enorm gericht op het geven van resultaatgerichte feedback. Voorbeelden hiervan zijn:
- Je bent zo slim.
- Perfect gedaan, helemaal geen fouten gemaakt.
- Jij bent echt een natuurtalent.
- Zie je wel, dit doe jij moeiteloos.
- Je hebt een onvoldoende, misschien past dit vak niet zo goed bij jou.
Bij bovenstaande vormen van feedback wordt direct elke vorm van groei geblokkeerd omdat er in de feedback geen ruimte voor wordt gegeven. Bedenk het volgende maar eens: Als je slim bent, haal je altijd hoge cijfers. Dat hoort bij slim zijn. Slimme mensen hoeven geen moeite te doen, en als ze dat wel moeten doen dan past dat vak niet bij ze. Als je helemaal geen fouten maakt ben je dus perfect. Als je wel fouten maakt dan ben je niet perfect. Je kunt dus maar beter geen fouten maken als je de juf of meester blij wilt maken. Snap je welk effect je op de gedachten van een kind hebt met het geven van feedback?
Als je echter focust op het proces dat de leerlingen doormaken en hier feedback op geeft dan geef je het signaal dat moeite doen loont en dat groei altijd mogelijk is als je maar blijft proberen. Met andere woorden, je kweekt langzaam doorzettingsvermogen en discipline. Laat dit nu net twee cruciale competenties zijn die mensen dichter bij hun doelen brengen. Bovendien creëert deze manier van feedback geven altijd ruimte om te verbeteren. Voorbeelden van procesgerichte feedback zijn:
- Je hebt een handige strategie gebruikt om dit probleem op te lossen.
- Ik merk dat je beter bent geworden in lezen. Wat heb je gedaan om jezelf te verbeteren?
- Je hebt een fout ontdekt en verbeterd, dat betekent dat je aan het leren bent.
- Ik zie dat je goed hebt nagedacht over jouw antwoord. Hoe wist je dat dit de juiste manier was?
Handvatten voor in de klas:
- Gebruik drie stappen in feedback:
- Wat heb je goed gedaan?
- Wat kun je verbeteren?
- Hoe kun je het beter doen?
- Focus op concrete acties: In plaats van te zeggen: "Dit is fout," zeg: "Probeer eens een andere aanpak en kijk wat er verandert.
- Moedig reflectie aan door leerlingen te laten opschrijven wat ze geleerd hebben na een taak of toets.
Zoek je meer handvatten, quotes en positieve affirmaties? Volg ons dan op Pinterest, Instagram en Facebook.
Leer leerlingen doorzettingsvermogen aan
Doorzettingsvermogen helpt leerlingen om obstakels te overwinningen, uitdagingen aan te gaan en doelen te bereiken. Je hoort vaak: "Je moet de leerlingen motiveren!" Dit is leuk voor even, maar vergeet niet dat er ook momenten komen dat je niet (meer) gemotiveerd bent en er wel actie ondernomen moet worden. Dan heb je discipline nodig om de taak te volbrengen. Discipline is iets dat je moet trainen, zeker als het activiteiten of acties betreft die je niet graag doet.
Handvatten voor in de klas:
- Gebruik "nog": Als een leerling zegt: "Ik kan het niet," maak daar dan van: "Je kunt het "nog" niet, maar als je blijft oefenen word je steeds beter."
- Laat kinderen elke dag iets doen dat ze niet leuk vinden. Het hoeft maar een kleine activiteit te zijn. Sterker nog, een kleine activiteit is het beste want dan blijft het te overzien.
- Benadruk dat kleine stapjes een begin zijn, en dat alle kleine stapjes samen een grote stap zijn. Op deze manier kun je ook jouw doelen bereiken.
- Gebruik inspirerende verhalen van rolmodellen die succes hebben behaald door te oefenen en vol te houden.
Creëer een klasomgeving waarin leren (het proces) centraal staat
De leeromgeving speelt een heel grote rol in hoe leerlingen denken over hun ontwikkeling. Bedenk nog even dat je in veel gevallen een product wordt van je eigen gedachten. Als jouw leeromgeving in het teken staat van een groeimindset, dan voelen de leerlingen de ruimte om fouten te maken, uitdagingen aan te gaan, te leren, vragen te stellen en te groeien. Als docent speel jij hierin een cruciale rol. En weet je wat het allermooiste is, als leerlingen zelfvertrouwen opbouwen en de veilige omgeving van de groeimindset ervaren, zullen ze als bijproduct van hun groei mooiere resultaten halen. Hierdoor groeit het zelfvertrouwen verder, zien de leerlingen dat het loont om zich in te spannen en buiten hun comfortzone te gaan en zullen ze nog verder groeien. Er is dan sprake van een positieve kettingreactie of een opwaartse spiraal.
Handvatten voor in de klas:
- Hang posters op met groeimindset uitspraken.
- Gebruik positieve affirmaties om positief denken te ontwikkelen.
- Geef ruimte aan samenwerking en reflectie: Laat leerlingen elkaars leerproces ondersteunen en bespreken.
- Beloon inspanning en vooruitgang meer dan de resultaten. Bijvoorbeeld door een "Doorzetter van de week-prijs."
Tenslotte
Met deze vijf strategieën kun je meteen aan de slag om een groeimindset in jouw klas te stimuleren. Kleine aanpassingen in je taal, feedback en aanpak kunnen al een groot verschil maken. Geef leerlingen de tools en het vertrouwen om te groeien, fouten te maken en vol te houden. Train discipline en doorzettingsvermogen en geniet van het proces! Zo leg je de basis voor een leven lang leren.
Meld je aan voor de nieuwsbrief, volg op Facebook, Insta en Pinterest om bij te blijven waardevolle info te blijven ontvangen omtrent mindset.
