Waarom Comfortzones jouw Groei Belemmeren

Heb je ooit wel eens een kans laten lopen omdat je dacht dat het te spannend was of omdat je dacht dat je het niet kon? Maak je geen zorgen, je bent zeker niet de enige en absoluut niet de laatste die dit overkomt. 

Maar hoe komt het nu dat mensen het moeilijk vinden om iets te doen waar ze onzeker over zijn? Dat heeft te maken met de comfortzone waar jij je graag in begeeft. Jouw comfortzone is het gebied dat je goed kent van jezelf en waar jij zeker van weet dat je het beheerst. Je loopt binnen je comfortzone dus meestal geen enkel risico.

De keerzijde van die veiligheid is het gebrek aan ontwikkeling en persoonlijke groei. Doordat je in die veilige bubbel blijft leer je feitelijk nooit iets nieuws. Je doet alleen wat je kent en je hoeft nooit serieuze moeite te doen. Wil je dus leren dan moet er iets gebeuren. 

Hoe doe je dat dan? Jouw mindset heeft een enorme invloed op jouw persoonlijke groei en ontwikkeling. Ben je op groei gefocust dan is het aangaan van uitdagingen een tweede natuur. Dan is fouten maken iets dat bij jouw proces hoort en komt groei als je genoeg moeite doet en tijd investeert. Heb je een fixed mindset dan is jouw overtuiging dat intelligentie vaststaat en dat je iets kunt of je kunt het niet. Fouten maken staat gelijk aan falen, dus doe je het maar liever niet. 

Waar kies je voor, groei of stilstand? En vergeet niet, stilstand is achteruitgang, want de wereld draait gewoon door, ook als je zelf niets doet!

Wat is een comfortzone en waarom voelt het zo veilig?

Een comfortzone is een mentale en gedragsmatige ruimte waarbinnen jij je veilig en vertrouwd voelt. Het bestaat uit gewoontes, routines en situaties waarin je weet wat je kunt verwachten. Binnen deze zone ervaar je nauwelijks stress, omdat je hersenen hier bekend mee zijn en er geen noemenswaardige inspanning geleverd hoeft te worden om nieuwe uitdagingen aan te gaan. De comfortzone vind je binnen alle gebieden waarin jouw leven zich afspeelt. Denk bijvoorbeeld aan je baan die je al jaren met het grootste gemak uitvoert, je vriendengroep waarmee je altijd omgaat of een privésituatie die nooit verandert. Dit kan prettig aanvoelen maar tegelijkertijd jouw persoonlijke groei belemmeren.

Waarom blijven we zo graag in onze comfortzone?

Ons brein is geprogrammeerd om veiligheid en voorspelbaarheid te zoeken. Iets dat we niet kennen of kunnen wordt door onze eigen hersenen aangemerkt als een potentieel gevaar. In feite zijn we dus geprogrammeerd om zoveel mogelijk binnen onze comfortzone te blijven. Je hersenen geven zelfs een seintje als je iets nieuws probeert en buiten je comfortzone gaat. Ken je dat gevoel in je buik, zweten, rode vlekken in je nek? Dat is het angstseintje dat zegt: "Hey, voorzichtig hè, dit ken je niet, zou je het nu wel doen?" Het antwoord is ja, maar met mate en wel regelmatig. Het is namelijk ook goed om dingen te doen die we kunnen en kennen.

Waarom? Omdat ons dopaminesysteem in onze hersenen ook een grote rol speelt. We worden beloond met een goed gevoel als we in onze comfortzone blijven. Dit is omdat het brein energie bespaart doordat we bekende patronen volgen. Ook dit is van belang.

De valkuil van de comfortzone

Hoewel het fijn is om achterover te leunen in die warme luie stoel, brengt het uiteraard ook risico's met zich mee:

• Je stopt met leren en ontwikkelen: Binnen je comfortzone hoef je niets te leren, je beheerst alles al. Als je niets leert ontwikkel je uiteraard ook niet. Buiten jouw comfortzone echter, ontstaan nieuwe vaardigheden en ontwikkel jij jezelf.
• Je loopt kansen mis: Vanuit je comfortzone lijken kansen vaak eng en spannend omdat ze iets nieuws van je vragen. Denk aan een promotie met nieuwe verantwoordelijkheden, een bijzondere ervaring waarvan je de uitkomst niet weet of een interessante ontmoeting met iemand die misschien meer weet dan jij. 
• Je zelfvertrouwen groeit niet: Hoe meer je gewend bent nieuwe uitdagingen aan te gaan en buiten je comfortzone gaat, hoe sterker je wordt. Door in je comfortzone te blijven beperk je zelf jouw potentieel.

Een voorbeeld

Stel je voor dat je bang bent om in het openbaar te presenteren of te spreken. Herkenbaar toch? Dan vermijd je elke kans om zoiets te ondernemen. Het gevolg is dat je het nooit oefent en je angst alleen maar groter wordt. Dit is een typische valkuil van de comfortzone. Door het te vermijden blijf je het belemmeren, maar als je de eerste stap durft te zetten zal je ontdekken dat je groeit en dat de angst minder wordt.

De sleutel tot persoonlijke ontwikkeling is het bewust doorbreken van je comfortzone (gebruik de poster "Het Gouden Pad" - GRATIS download als handleiding) en jezelf uitdagen om kleine, haalbare stappen te zetten in de richting van groei en nieuwe ervaringen.

Waarom comfortzones jouw groei belemmeren

De comfortzone is jouw warme deken, veilig, vertrouwd en voorspelbaar. Wie houdt er nu niet van een warme deken? Maar zoals eerder gezegd kan juist die voorspelbaarheid jouw groei enorm belemmeren, zodanig zelfs dat sommige mensen er nooit meer uitkomen. Want wanneer je altijd binnen de veilige zone blijft, geef je jezelf geen kans om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, nieuwe situaties te verkennen, zelfvertrouwen op te bouwen of je potentieel te ontdekken. Je loopt het risico te gaan klagen, zonder er zelf verantwoordelijkheid voor te nemen. Je vervalt in het wijzen naar anderen, terwijl jij in feite degene bent die er als eerste iets aan kan doen.  

Geen uitdaging = geen groei

Onze hersenen ontwikkelen zich door nieuwe uitdagingen en ervaringen. Denk aan de eerste keer dat je een taal leerde, met een nieuwe baan begon, een instrument bespeelde of een sport uitprobeerde. In het begin voelde dit oncomfortabel, maar al snel merkte je dat je beter werd naarmate je vaker oefende. 

Als je binnen je comfortzone blijft dan komen je hersenen in een soort spaarstand. Je maakt geen nieuwe verbindingen aan in je hersenen, waardoor je op hetzelfde niveau blijft en je professionele groei en persoonlijke ontwikkeling stagneren. 

Een voorbeeld: 

Stel je voor dat je al jaren in dezelfde functie werkt. Je kent alle handelingen uit je hoofd. Je voelt geen uitdaging meer, je verveelt je. In plaats van jezelf uit te dagen om iets nieuws te proberen of  naar die promotie toe te werken blijf je hangen in je comfortzone. Tot overmaat van ramp krijgt jouw collega, die wel de stap heeft genomen de promotie wel. Het gevolg: Bevestiging van je gedachten en positie in je comfortzone en een gemiste kans. Het risico is groot dat die stap uit je comfortzone nu nog moeilijker geworden is. 

Angst voor falen en de mening van anderen

Twee van de grootste redenen waarom mensen in hun comfortzone blijven zijn de angst om te falen en de mening van anderen. In jouw bubbel van veiligheid loop je wat dit betreft natuurlijk weinig tot geen risico. Als je echter besluit je bubbel te verlaten, bestaat de kans op kritiek, afwijzing of mislukking. Dit is exact waar een fixed mindset over gaat: mensen die geloven dat talent, intelligentie en vaardigheden vaststaan, vermijden uitdagingen om falen te voorkomen. En stel je dan eens voor wat anderen ervan zouden zeggen of denken (FOPO - Boek "Fear of People's Opinion). Dit is misschien nog wel een grotere drempel. Je laat in dit geval jouw groei en mogelijkheden dus beperken door je eigen gedachten en angsten. Zonde toch? 

Maar falen is geen einde, sterker nog falen is een onderdeel van jouw succes. Mensen met een groeimindset begrijpen dat elke mislukking een leermoment is. Er zijn talloze succesvolle ondernemers, artiesten en sporters die verschillende keren gefaald hebben en het vervolgens toch gemaakt hebben. Er is tegen hen honderden keren geroepen: "Stop nou maar, het lukt je toch niet." En toch gingen ze door. Wat je moet begrijpen is dat deze mensen hun eigen onzekerheid projecteren op jou, en dat mag je niet toestaan. Jij bepaalt, jij bent de baas over jouw brein!

Je mist nieuwe kansen en ervaringen

Het grootste risico in het leven dat je loopt is niets doen. Als je vanuit jouw comfortzone altijd op veilig speelt dan zal je nooit je potentieel aanboren. Je zult nooit interessante mensen ontmoeten die jou verder kunnen helpen, omdat je bang voor ze bent en ze misschien als een bedreiging ziet (fixed mindset). Je zult geen nieuwe mogelijkheden ontdekken of de baan vinden die je altijd al wilde omdat je niet vertrouwt op het proces, denkt dat je het niet kunt en bang bent om fouten te maken (fixed mindset). Het woordje "zone" zegt het al, het is een stukje van een veel groter geheel. Een zone houdt jouw wereld klein. En als je wereld klein blijft zie je nooit wat er voor jou in het verschiet ligt. Kijk eens buiten je comfortzone en zeg eens ja als je nee voelt. Moet je dan eens kijken wat er gebeurt.

De rol van jouw mindset bij het doorbreken van je comfortzone

Jouw mindset speelt een cruciale rol in hoe je omgaat met verandering, onzekerheid en nieuwe uitdagingen. Sommige mensen lijken moeiteloos uit hun comfortzone te stappen, terwijl anderen vasthouden aan veiligheid en voorspelbaarheid. Wat maakt nu dit verschil? Het antwoord is mindset. 

Mensen met een groeimindset zijn, het woord zegt het al, gefocust op groei. Zij zien uitdagingen als kansen en omarmen fouten terwijl mensen met een fixed mindset uitdagingen uit de weg gaan en fouten zien als falen. In dit hoofdstuk bekijken we hoe je mindset jouw groei kan stimuleren en hoe je denkpatronen kunt aanpassen om gemakkelijker je comfortzone te doorbreken.

Groeimindset vs. Fixed Mindset

De Amerikaanse psycholoog Carol Dweck introduceerde het concept van een fixed (vaste) en growth (groei) mindset. Hieronder is schematisch weergegeven wat dit in grote lijnen betekent:

Een voorbeeld:

Iemand met een fixed mindset denkt: "Ik ben gewoon niet goed in het spreken voor groepen, dus ik doe het ook niet."

Iemand met een growth mindset denkt: "Ik ben nog niet goed in spreken voor groepen, maar ik ga het proberen en ik kan het leren als ik blijf oefenen."

Tip: Vervang beprekende gedachten door groeigerichte gedachten. Zeg in plaats van: "Ik kan dit niet" - "Ik kan het leren als ik oefen." Positief affirmeren (met bijvoorbeeld affirmatiekaarten) is een manier waarop je dit kunt trainen!

Omarm falen als leerproces

De angst om fouten te maken is één van de belangrijkste redenen waarom mensen in hun comfortzone blijven. Onthoud dat falen geen eindpunt is. Het kan een start zijn van iets moois, een kleine terugval die je weer perspectief biedt op groei of een uitnodiging om door te pakken en discipline te tonen. Wees consistent en ontwikkel discipline. Omarm je fouten als een kans. Oefen het en houd voor ogen wat je doelen zijn. Niets kan je dan tegenhouden!

Weten we nog dat we leerden lopen, fietsen, praten en sporten? Waarschijnlijk kun jij je dat niet meer helemaal voor de geest halen, maar ik kan je garanderen dat het niet in één keer goed ging. Je hebt geoefend, gefaald en het talloze keren opnieuw geprobeerd. En raad eens... Je hebt het allemaal geleerd en je bent er beter in geworden. Je was nooit bang om te falen. Stel je nu eens voor dat je op dit moment geen angst had om te falen, wat zou je dan doen?

Verander je perspectief op ongemak

Groei voelt oncomfortabel, en dat is logisch. Je groeit pas als je iets doet wat je niet, of niet helemaal beheerst. Je gaat dus een stukje buiten jouw comfortzone, en dat is waar je naar op zoek bent als je wilt ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan een fysieke training. Als je getraind hebt dan heb je spierpijn, je voelt dat er iets gebeurt maar het voelt wel oncomfortabel (zeker als je er nog niet aan gewend bent). Dit is hetzelfde bij mentale groei. Een paar voorbeelden:

• Je eerste sollicitatiegesprek - Is zenuwslopend
• De eerste keer dat je een vreemde aanspreekt - Is spannend
• Je eerste keer op een podium - Is ongemakkelijk

Op zulke momenten moet je maar eens terugdenken aan je kindertijd, toen je zonder angst alles probeerde. Voor de bovenstaande ervaringen geldt ook dat het steeds gemakkelijker gaat naarmate je vaker oefent. 

Praktische tips om jouw comfortzone te doorbreken

Nu je weet dat jouw comfortzone je groei tegenhoudt is het belangrijk te weten hoe je die comfortzone dan op een verantwoorde manier kunt doorbreken. De eerste stap heb je al genomen door deze blog te lezen. De volgende stap is verantwoordelijkheid nemen en starten.

Je hoeft uiteraard niet direct in het diepe te springen en alles te laten vallen waar je mee bezig bent om nieuwe ervaringen op te doen. De kunst zit hem in kleine stappen, zo voorkom je ook dat je in de paniekzone terechtkomt. Hieronder vind je 5 praktische tips die je op weg kunnen helpen om stapsgewijs uit je comfortzone te komen en je potentieel aan te boren.

Stel kleine uitdagingen voor jezelf

Je hoeft natuurlijk niet meteen je baan op te zeggen of een marathon te lopen om uit je comfortzone te komen. Het gaat er juist om dat je rustig leert wennen aan het discomfort dat groei heet. Doe dit bijvoorbeeld door de volgende kleine stapjes:

• Neem eens een andere weg naar je werk
• Spreek eens een vreemde aan
• Meld je aan voor een werkgroep of uitdaging waar je niet zo bekend mee bent
• Probeer een nieuwe sport of hobby

Door kleine overwinningen te stapelen ontwikkel je zelfvertrouwen en wordt het steeds gemakkelijker om grotere uitdagingen aan te gaan.

Actie: Schrijf eens 3 acties op die je deze week uit gaat voeren om uit je comfortzone te gaan

Verander je zelfpraat: van "Ik kan het niet" naar "Ik kan het leren"

Veel mensen houden zichzelf tegen door negatieve zelfpraat en onderschatten het effect van positieve zelfpraat. In feite word je wat je denkt. Als je voortdurend denkt en zegt: "Ik kan dit niet, het is niets voor mij, ik doe het niet." Dan zal er niets veranderen en groei je nooit. Als je echter jezelf aanspreekt op een positieve manier door bijvoorbeeld te zeggen: "Ik kan het leren, ik probeer het gewoon, als ik fouten maak probeer ik het nog een keer." Dan zal je merken dat je kijkt op nieuwe ervaringen aangaan langzaam zal veranderen, doordat je positiever naar jezelf leert kijken. Train je brein dus om anders naar jezelf te kijken.

Actie: Pak eens een negatieve gedachte die je vaak hebt en zet daar een positieve gedachte naast. Vervang de negatieve bewust langzaam naar de positieve.

Doe elke week iets nieuws

Probeer elke week iets nieuws te doen om uit je comfortzone te stappen. Dwing jezelf om dit te doen en plan het. Zo wen je eraan om nieuwe dingen te doen en train jij jouw brein om nieuwe ervaringen aan te gaan en flexibeler te worden. Ook dit kun je klein houden:

• Eet iets dat je nog nooit gegeten hebt
• Ga naar een evenement waar je normaliter niet heen zou gaan
• Start met het leren van een vreemde taal
• Lees een boek of luister een podcast over een onderwerp waar je weinig van weet

Door je brein regelmatig bloot te stellen aan nieuwe prikkels wordt verandering minder eng en meer een gewoonte.

Actie: Kies een dag in de week waarop je iets nieuws probeert en houdt het minimaal 4 weken vol. Evalueer dan eens hoe het gaat en wat het je oplevert.

Omring jezelf met mensen die een opgroei gerichte mindset hebben

De invloed van de mensen om je heen is groter dan je denkt. Als jij je omringt met mensen die in hun comfortzone zitten is de kans groot dat jij dat zelf ook doet. Maar als jij je omringt met positieve, ambitieuze en op groei gerichte mensen, dan zal je merken dat jij ook steeds meer durft en probeert, met als gevolg dat je groeit:

• Zoek mentoren of rolmodellen die je inspireren
• Sluit je aan bij een community of mensen die ontwikkelen en groeien
• Spreek regelmatig af met vrienden of familie die jouw inspireren om te groeien

Kies met wie jij je omringt om invloed uit te kunnen oefenen op je eigen groei.

Actie: Maak een lijstje van drie mensen die jou inspireren en aanzetten tot groei en plan met minstens één van hen een gesprek of activiteit.

Reflecteer op je succesen en vier je overwinningen

Elke keer dat je iets buiten je comfortzone onderneemt, groeit je zelfvertrouwen. Je moet het echter wel vieren om je bewust te zijn van die groei. Doe bijvoorbeeld het volgende:

• Houd een groeidagboek bij
• Beloon jezelf als je een uitdaging bent aangegaan
• Kijk af en toe eens terug naar je startpunt om te zien hoe ver je al gekomen bent

Door bewust stil te staan bij je progressie wordt het aangaan van uitdagingen een positieve ervaring in plaats van een stressvolle aangelegenheid.

Actie: Schrijf drie momenten op waarbij je buiten je comfortzone bent gegaan en noteer hoe jij je daarbij voelde.

Conclusie: "Je toekomst ligt buiten je comfortzone"

Het is verleidelijk om binnen je comfortzone te blijven. Het is veilig, comfortabel en voelt vertrouwd aan. Dat is echter de reden dat er geen groei plaatsvindt. Alle nieuwe vaardigheden, ontwikkeling van zelfvertrouwen en groeimindset liggen buiten die warme bubbel.

Het goede nieuws is dat je niet in één keer buiten je comfortzone hoeft te gaan leven. Dit kun je in kleine stapjes doe. Alle kleine stapjes samen zorgen voor een enorme groei op de lange duur. Verander je zelfpraat, omarm je fouten en ga uitdagingen aan om je mindset zodanig te trainen dat nieuwe ervaringen opdoen aanvoelt als een uitdaging die je bereid bent steeds weer aan te gaan.

Meld je aan voor de nieuwsbrief, volg op Facebook, Insta en Pinterest om bij te blijven waardevolle info te blijven ontvangen omtrent mindset.